foto: Pleurop

foto: Pleurop

 

Zelf zie ik er meteen zo’n uitgestrekte hand bij. Een rij met mensen. Ik ruik de drie soorten aftershaves die op mijn wang zijn blijven hangen. Ik voel de priksnorren van oude tantes. En vooral dat gigantische ongemak.

 

‘Gecondoleerd.’

 

Een rotwoord. Niet alleen om de reden waarom je het zegt. Of waarom het tegen jou gezegd wordt. Maar het woord zelf is ook zo rot. Afstandelijk. Koud. Onhandig.

 

Maar wat moet je dan zeggen? Tegen de man die na veertig jaar huwelijk afscheid moet nemen van zijn grote liefde? Tegen de tienerdochter wiens vader opeens is weggevallen? Tegen de jonge ouders, die hun kindje zijn verloren?

 

loveactually5-43.jpg
 

‘Sterkte’?

Ook een veelgebruikte. Het is wel oprecht wat je iemand toewenst. Maar voor mij voelt altijd alsof ik me er een beetje makkelijk van afmaak. ‘Sterkte he, nou doei’. Als we een blik werpen in het kaartenrek dan zien we het met al die oprechte en innige deelnemingen alleen maar erger worden. Blijkbaar ontbreekt het Hallmark ook aan ideeën.

 

Wat er door je hoofd gaat, klinkt heel anders. ‘Ik vind het zo ontzettend klote voor je’. Je wilt iets recht uit je hart zeggen. Iets waarmee je de ander echt zou kunnen steunen. ‘I am so sorry for your loss’, zeggen de Engelsen bijvoorbeeld. Vrij vertaald iets als ‘Het spijt me zo voor je’. Dit zou al veel beter uit mijn mond kunnen komen, hoewel een verontschuldiging natuurlijk niet echt van toepassing is. Gaan we maar van uit.

 

Om het nog iets lastiger te maken: er schijnen ook nog ergernissen te bestaan bij ontvangers van de goedbedoelde steunbetuigingen. Karin Kuiper, weduwe van de in 2005 overleden Karel Glastra van Loon vernoemde er haar boek naar: 'Je mag mij altijd bellen'. Want hoe welgemeend ook, dit zijn volgens haar woorden die je met lege handen achterlaten. Omdat je in je diepste wanhoop niet wilt bellen en niet kán bellen, omdat het niet gaat. Zij moeten jou bellen.

 

Of: ‘Ik weet niet wat ik moet zeggen’. Het gaat niet over jou, jij moet niet getroost worden, je bent er nu juist voor iemand anders.

i491972.jpg
 

Misschien doe je het wel nooit goed. Misschien is de rouw er simpelweg te rauw voor. Te donker, te lelijk. Wat je ook probeert, wat je ook zegt, alles is verkeerd.

 

Voor sommigen misschien wel, ja.

 

Ik denk dat voor de meeste mensen geldt dat juist alles goed is. Ze voelen dat je er voor hen bent, dat je aan ze denkt, dat je meeleeft. Het maakt niet uit wat je zegt. Je meent het, het komt uit je hart. Zelfs al is het per ongeluk ‘gefeliciteerd’. Gebeurt vaker dan je denkt.

 

Als begrafenisondernemer heb ik steeds meer gevoel kunnen geven aan ‘gecondoleerd’. Het is is één van mijn eerste woorden als ik bij families binnenkom. En ik heb geleerd om stilte te laten vallen, niks te hoeven zeggen. Soms zijn er simpelweg even geen woorden. Lichaamshouding, gezichtsuitdrukking, oogcontact, de aandacht waarmee ik een hand geef. Ik ben er voor jullie. Beginnen jullie maar met vertellen. 

 

Buiten mijn professie om, als vriendin of als familielid, is een knuffel mijn manier van steun betuigen. Vasthouden. Contact van hart naar hart. Maar eigenlijk zet ik die wel vaker graag in, ook als er niemand overleden is.

 

Als het op afstand is, ben ik ook een gevoelsalfabet rijker met emoticons en emoji’s. Hartjes, kusjes, tranen, droefenis, biddende handen. Ik dank Shigetaka Kurita voor de uitvinding.

 

Twemoji2_1f64f-1f3fc.svg.png

 

En als je het nog steeds niet weet, kan je het misschien wel vinden in de liedjes. Hoeveel is er namelijk wel niet gezongen over gemis, verdriet, verlies, weemoed, saudade? Rakende teksten genoeg, liever goed gejat dan slecht bedacht. Schrijf de tekst met de hand op een blanco kaartje, stuur op met de post. Of deel het hele liedje over whatsapp. Ook al is het iemands muzieksmaak niet, doet er niet toe, je bent in gedachten bij hem of haar.

 

Zo hoorde ik Massive Attack laatst zingen:

 

‘I can’t change the way you feel,

but I can put my arms around you.’

 

Met oprechte deelneming.

Gecondoleerd.

Ik weet niet wat ik moet zeggen.

 

<3

 

 De foto's zijn afkomstig uit de films Captain Fantastic,&nbsp;Extremely Loud &amp; Incredibly Close en Love Actually.&nbsp;

De foto's zijn afkomstig uit de films Captain Fantastic, Extremely Loud & Incredibly Close en Love Actually. 

 

Lees ook:

 
MC_SofieBoonman_ProductWEB_19-1.png

Wat te doen met de as

captain-fantastic-scene - kopie.jpg

Waarom het belangrijk is om naar de begrafenis te gaan

IMG_2946.JPG

Opruimen voor je doodgaat

vt wonen.jpg

Als het met iets meer smaak mag zijn