Wat is watercrematie?

Waarom het duurzamer is en hoe het werkt.

still bruisend water.png


Oorspronkelijk werd het uitgevonden om clean en efficiënt dierenlichamen te ruimen, maar inmiddels is het in Canada en de VS en zeer waarschijnlijk binnenkort ook in Nederland beschikbaar voor mensen: watercrematie. Het lichaam wordt hierbij opgelost in water met kaliumhydroxide. De belofte van watercrematie is dat het stukken duurzamer is dan begraven en cremeren. Sleeping with the fishes, wordt dit jouw eindbestemming?

Zowel bij begraven als cremeren is er een behoorlijke final footprint. De milieubelasting van een uitvaart wordt onder andere bepaald door het energieverbruik, de schadelijke stoffen die in het milieu raken en de ruimte-inname. Het is niet eenvoudig te zeggen of cremeren of begraven milieuvriendelijker is, maar met de introductie van watercrematie wordt de vergelijking dan ook een stuk minder relevant. Wat deze nieuwste innovatie in uitvaartland heeft de belofte bijna zero-emission te zijn.

Het scheikundig proces
Watercrematie wordt ook wel resomeren of aquameren genoemd en is scheikundig bekend als alkalische hydrolyse. Het lichaam wordt opgelost in een loogbad van 95% water en 5% kaliumhydroxide, dit is een base (tegenhanger van zuur) met een hoge pH-waarde. In dit bad, dat op 150 graden Celsius en onder hoge druk wordt gebracht, wordt ons lichaam in vier uur tijd afgebroken tot de bouwstenen waaruit we zijn opgebouwd. Voor een groot deel zijn we water. Daarnaast bestaat veel van ons weefsel, zoals spieren maar ook ons DNA, uit proteïnen en dit worden aminozuren. Onze vetten verzepen. Onze botten en tanden vergaan niet zo snel, deze blijven achter en worden tot een helder wit poeder vermalen, om net als bij crematie terug te worden gegeven aan de nabestaanden. Ook eventuele siliconenborsten, pacemakers en kunstheupen blijven achter en kunnen worden gerecycled.

Het restwater, dat vrij is van DNA en waarvan de pH-waarde met zuur wordt teruggebracht naar een onschadelijk niveau, wordt afgevoerd via het riool. Via de waterzuiveringsinstallaties gaat dit terug naar het oppervlaktewater. Terug naar de rivieren dus.

Het ritueel
Het proces van watercrematie verloopt vergelijkbaar met reguliere crematie. Net zoals in een crematieoven, wordt het lichaam in de resomator gevoerd, met behulp van een inschuifbaar rooster. Vervolgens wordt de deur gesloten en stroomt de binnencabine vol met de wateroplossing. Een belangrijk verschil met cremeren is echter dat er bij watercrematie geen kist mee wordt ingevoerd, hout lost namelijk niet op in kaliumhydroxide. Het betekent een wezenlijk andere manier van werken in de uitvaartwereld, waarbij er mogelijk veel meer gebruik gemaakt gaat worden van tijdelijke leenkisten of natuurlijke textielwades, bijvoorbeeld van wol of zijde omdat deze ook proteïnegebaseerd zijn.

Zit Nederland hier op te wachten?
Volgens uitvaartorganisatie Yarden, die al jaren lobby voert voor watercrematie, vindt 83% van de Nederlanders dat iedereen vrij zou moeten zijn in de keuze van lijkbezorging. Meer dan de helft, 52%, heeft een positieve houding ten aanzien van de introductie van watercrematie als alternatief voor begraven en cremeren. 21% van de Nederlanders zou voorkeur hebben voor watercrematie als ze nu zouden moeten kiezen, en van alle niet-religieuzen is dat zelfs 31%. Deze draagvlakcijfers laten zien dat Nederland inderdaad op watercrematie zit te wachten.

Uit mijn eigen ervaring weet ik wel dat mensen gevoelsmatig minder hebben met deze scheikundige oplossing. De klinische techniek en het idee dat de resten worden afgevoerd via het riool, houdt mensen wat gereserveerd. Rationeel zijn mensen echter wel snel overtuigd, het is een bewezen duurzamere techniek die al met succes wordt toegepast in de VS en Canada.

Is watercrematie dus de beste oplossing?
Dat is nog de vraag. Naast watercrematie worden ook andere alternatieven onderzocht. Een populaire, reeds toegestane keuze is natuurbegraven. Op deze begraafplaatsen wordt nieuwe natuur geschept, ter versterking van de biodiversiteit. Er gelden zeer strikte regels over de materialen die begraven mogen worden, en het beheer van het gebied gebeurt met grote zorg. Natuurbegraven is enorm in opkomst en elk jaar openen er nieuwe natuurbegraafplaatsen.

Een alternatief dat zich nog in de onderzoeksfase bevindt, is humusatie oftewel het composteren van lichamen. Deze vorm ligt heel dicht tegen het natuurlijke proces aan, en hierbij worden alle nutriënten uit het lichaam benut om bron te kunnen zijn voor nieuw leven. Eeuwig voortleven dus.

Watercrematie is een bewezen techniek en zodra het is toegestaan zal het de keuze zijn met de laagste emissie. In die zin dus de beste oplossing ja. Een nadeel is wel de toegankelijkheid van de techniek. Waar jij en ik het principe van begraven en composteren eenvoudig kunnen leren, en dit met beperkte middelen kunnen toepassen, is watercrematie een gepatenteerde methode met een dure installatie. Om je eigen watercrematorium te kunnen beginnen, moet je rekening houden met 600.000 euro investering voor slechts de installatie.

Wanneer is watercrematie toegestaan?
Op dit moment is er in Den Haag een actualisatie gaande van de Wet op de Lijkbezorging, die nog uit 1991 stamt en dus nodig toe is aan modernisering. Er worden veel wijzigingen doorgevoerd, waaronder meer ruimte voor alternatieve voor begraven en cremeren. Als de wetsvoorstellen begin 2020 worden goedgekeurd, is het zeer waarschijnlijk dat watercrematie wordt toegestaan. Het betekent nog niet dat het meteen in de praktijk mogelijk is, maar waarschijnlijk volgen de eerste watercrematielocaties spoedig.

Ik werk als onafhankelijk begrafenisondernemer en schrijf deze artikelen op mijn website om je bewuster te maken van je eigen uitvaart ooit.

Susanne

 

Lees ook:

 
Feelform_Sfeerfoto_04WEB.jpg

Wat te doen met de as?

Pleurop.png

ge·con·do·leerd

humusatie

Voortleven als compost

De Mythe - Schaal detail I.jpg

Ga voor een natuurlijke kist

IMG_2946.JPG

Opruimen voor je doodgaat

Susanne+2nd+choice-13.jpg

"Anekdotes tonen vaak iemands eigenaardigheid."